Lampa Wooda: jak działa i czym różni się od lampy kwarcowej


W tym artykule wyjaśniamy, czym jest lampa Wooda, jak przebiega badanie i co można dzięki niemu ocenić. Lampa Wooda to niewielka lampa emitująca długofalowe promieniowanie ultrafioletowe UVA, zwykle o długości fali około 365 nm, w którym skóra i niektóre zmiany skórne świecą charakterystycznymi barwami. W gabinecie kosmetologicznym służy do oceny przebarwień, nawilżenia i łojotoku przed doborem zabiegów, a w gabinecie dermatologicznym wspiera rozpoznawanie niektórych zakażeń grzybiczych i bakteryjnych. Tekst jest dla kosmetologów, którzy chcą wykorzystać lampę w diagnostyce skóry, i dla osób, które idą na takie badanie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- jak działa lampa Wooda i jak przebiega badanie,
- co oznaczają barwy widoczne w świetle lampy,
- do czego lampę wykorzystuje kosmetolog, a do czego dermatolog,
- czym różni się lampa Wooda od lampy kwarcowej.
Urządzenia do zabiegów na przebarwienia i strukturę skóry znajdziesz w kategorii lasery kosmetyczne do gabinetu. Przyczyny i rodzaje śladów po trądziku, które często ocenia się przed zabiegiem, opisujemy w artykule o bliznach po pryszczach.
Jak działa lampa Wooda?
Lampa ma filtr, który przepuszcza tylko promieniowanie UVA w zakresie około 320–400 nm, a zatrzymuje większość światła widzialnego. Promieniowanie wywołuje fluorescencję, czyli świecenie niektórych substancji w skórze: barwników, produktów przemiany materii bakterii i grzybów, sebum i zrogowaciałego naskórka. Dzięki temu w ciemnym pomieszczeniu widać zmiany, które w zwykłym świetle są słabo widoczne. Nazwa pochodzi od fizyka Roberta Williamsa Wooda, który opracował filtr na początku XX wieku.
Badanie lampą Wooda: przebieg
- Przed badaniem skórę oczyszcza się z kosmetyków, kremów i maści, bo mogą fałszować obraz.
- Badanie wykonuje się w zaciemnionym pomieszczeniu, po kilku minutach rozgrzewania lampy.
- Lampę trzyma się w odległości około 15–20 cm od skóry.
- Specjalista ocenia barwę i rozkład świecenia na całym obszarze.
Badanie trwa zwykle około 5 minut i nie powoduje bólu. Przy ciemnej karnacji obraz jest trudniejszy do oceny, a otwarte rany w badanym miejscu są powodem do przełożenia badania. Klient i badający nie patrzą bezpośrednio w źródło światła.
Co oznaczają barwy w świetle lampy?
| Barwa | Co zwykle oznacza |
|---|---|
| Niebiesko-fioletowa | skóra prawidłowa |
| Bladoróżowa lub fioletowa, słabsza | skóra sucha, odwodniona |
| Pomarańczowo-żółta | sebum i bakterie w ujściach mieszków, skóra tłusta i trądzikowa |
| Białe, srebrzyste punkty | zrogowaciały naskórek |
| Ciemniejsze, wyraźnie odgraniczone plamy | przebarwienia naskórkowe |
| Jasnobiała, niebieskawo-biała | odbarwienia, na przykład w bielactwie |
| Zielona lub żółtozielona | niektóre zakażenia grzybicze |
| Koralowo-czerwona | niektóre zakażenia bakteryjne |
Interpretacja barw jest orientacyjna. W gabinecie kosmetycznym obraz pomaga dobrać zabiegi i pielęgnację, ale nie zastępuje diagnozy lekarskiej.
Zastosowanie w gabinecie kosmetologicznym
Kosmetolog używa lampy do oceny typu skóry, nawilżenia, łojotoku, rozszerzonych porów, zrogowaceń i przebarwień. Lampa pokazuje, czy przebarwienia leżą płytko w naskórku, bo wtedy są wyraźniej widoczne w świetle UV, co pomaga dobrać zabieg i realnie ocenić szanse na rozjaśnienie. Badanie powtarza się po serii zabiegów, żeby porównać efekty. Rodzaje przebarwień i metody ich rozjaśniania opisujemy w artykule o rodzajach przebarwień skórnych.
Lampa Wooda a grzybica, bielactwo i inne choroby skóry
Badanie lampą Wooda przy grzybicy, bielactwie, łupieżu pstrym czy zakażeniach bakteryjnych wykonuje i interpretuje dermatolog, który na tej podstawie decyduje o dalszej diagnostyce i leczeniu. Gdy kosmetolog zauważy w świetle lampy zmiany sugerujące zakażenie lub odbarwienia, kieruje klienta do lekarza i nie wykonuje zabiegu w tym obszarze. Zmiany zapalne i rumień towarzyszące trądzikowi różowatemu omawiamy w artykule o trądziku różowatym.
Lampa kwarcowa a lampa Wooda
Lampa kwarcowa to potoczna nazwa lamp UV z bańką ze szkła kwarcowego, które przepuszcza promieniowanie krótkofalowe. Najczęściej chodzi o lampy bakteriobójcze UV-C do dezynfekcji powietrza i powierzchni albo o lampy do naświetlań stosowane dawniej w fizjoterapii. Lampa Wooda emituje łagodniejsze promieniowanie UVA i służy do oceny skóry, a nie do naświetlania czy dezynfekcji.
Lampa kwarcowa: czy jest szkodliwa?
Promieniowanie UV-C z lamp bakteriobójczych uszkadza skórę i oczy, może wywołać oparzenie skóry i zapalenie spojówek i rogówki. Dlatego takie lampy włącza się tylko w pustym pomieszczeniu, a ludzie i zwierzęta nie mogą przebywać w ich zasięgu. Lampa kwarcowa zastosowanie ma więc w dezynfekcji, a nie w zabiegach na skórę. Lampa Wooda przy krótkim badaniu z odległości kilkunastu centymetrów nie stanowi takiego zagrożenia, ale nie patrzy się bezpośrednio w jej światło.
Lampa Wooda cena i wybór
Cena lampy zależy od mocy, liczby świetlówek, wielkości pola oświetlenia, jakości filtra i tego, czy lampa ma lupę. Do gabinetu kosmetologicznego wystarcza zwykle przenośna lampa z filtrem UVA i lupą, a dokładniejszą ocenę zapewniają analizery skóry z kamerą i oświetleniem UV.
Po ocenie skóry przebarwienia i nierówną strukturę rozjaśnia się zabiegami, na przykład laserem frakcyjnym. Przykładem jest laser tulowy o długości fali 1927 nm, stosowany między innymi przy przebarwieniach posłonecznych i hormonalnych, z dwiema końcówkami: okrągłą i z rolkami. Ma wiązkę o średnicy 200 µm lub 350 µm i zakres skanowania od 1 × 1 mm do 20 × 20 mm. Działanie laserów frakcyjnych opisujemy w artykule o laserze frakcyjnym do zabiegów odmładzających.
Podsumowanie
Lampa Wooda emituje długofalowe promieniowanie UVA, w którym skóra i zmiany skórne świecą charakterystycznymi barwami. W gabinecie kosmetologicznym służy do oceny przebarwień, nawilżenia i łojotoku przed doborem zabiegów, a rozpoznawanie zakażeń i odbarwień należy do dermatologa. Lampa kwarcowa to co innego: zwykle lampa UV-C do dezynfekcji, której nie wolno kierować na ludzi.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Zmiany skórne sugerujące zakażenie skonsultuj z dermatologiem.
FAQ: najczęstsze pytania
Co pokazuje lampa Wooda?
Pokazuje fluorescencję skóry: przebarwienia, odbarwienia, sebum, zrogowacenia oraz niektóre zakażenia grzybicze i bakteryjne.
Czy badanie lampą Wooda boli?
Nie, badanie nie powoduje bólu i trwa zwykle około 5 minut.
Czy lampa Wooda wykryje grzybicę?
Niektóre rodzaje grzybicy świecą w jej świetle, ale rozpoznanie stawia dermatolog, często na podstawie dodatkowych badań.
Czy lampa kwarcowa jest szkodliwa?
Lampy UV-C do dezynfekcji uszkadzają skórę i oczy, dlatego włącza się je tylko w pustym pomieszczeniu.
Jak przygotować się do badania?
Zmyć z badanego miejsca kosmetyki, kremy i maści, bo mogą zafałszować obraz.


